Rijbewijspunten in Italië: controleren, verliezen en terugkrijgen

Wat u meteen moet doen

Rijdt u in Italië met een Italiaans rijbewijs, zorg dan eerst dat u weet hoeveel punten u hebt. Het systeem werkt zo, legt het Portale dell’Automobilista uit: punten nemen toe naarmate de tijd verstrijkt en nemen af bij overtredingen van de Codice della Strada, het Italiaanse verkeersreglement. Iedereen kan het saldo van zijn eigen rijbewijs controleren, maar de dienst is alleen beschikbaar voor ingelogde gebruikers.

In de praktijk doet u voor vertrek het volgende:

• registreer u op het Portale dell’Automobilista;
• voer uw rijbewijsnummer in uw profiel in;
• download de app iPatente als u het saldo op uw telefoon wilt bekijken;
• zet meldingen aan, zodat u weet wanneer uw saldo verandert.

Het Portale is de e-overheidsdienst van het Dipartimento per i Trasporti e la Navigazione van het Italiaanse ministerie van Infrastructuur en Vervoer, oftewel de Motorizzazione Civile. De gegevens die het toont, zijn de officiële gegevens.

Punten controleren op het Portale dell’Automobilista

Volgens de pagina met diensten voor geregistreerde gebruikers gelden er 2 voorwaarden om het puntensaldo online te bekijken: u moet geregistreerd zijn op het Portale en uw rijbewijsnummer moet bij uw persoonlijke registratiegegevens staan.

U kunt het nummer al bij de registratie invoeren of later, via de functie Modifica dati onder Profilo. Daarna is de procedure eenvoudig:

• log op de startpagina in met gebruikersnaam en wachtwoord;
• open in het linkermenu Accesso ai servizi;
• kies Verifica punti patente.

Het rijbewijsnummer vindt u op het document zelf, bij rubriek 5 op de voorkant van het pasje. Dezelfde dienst staat ook in de lijst met online diensten van het Portale, onder Saldo punti patente, eveneens na het inloggen.

De app iPatente en meldingen

Wie liever de smartphone gebruikt, kan iPatente installeren, beschikbaar in de stores van Apple en Google. Volgens de pagina met apps van het Portale toont de app niet alleen het actuele puntensaldo: u kunt er ook mee nagaan of een duplicaat mogelijk is, wanneer het rijbewijs verloopt en hoe het saldo is gewijzigd, met informatie over elke sanctie en elke puntenverhoging.

De gegevens in iPatente zijn dezelfde als op de website van het Portale dell’Automobilista, dus er is geen verschil tussen de 2 bronnen. De nieuwe versie van de app, met vernieuwde schermen, verbetert ook de aanmeldprocedure voor de diensten van het Portale.

In de app kunt u een meldingsdienst activeren die u waarschuwt voor het verlopen van uw rijbewijs, voor wijzigingen in uw saldo na overtredingen en voor de vervaldatum van de keuring van voertuigen. De geschiedenis staat in de sectie Messaggi e Notifiche. Het Portale waarschuwt dat andere informatieve berichten, die nu nog per post komen, geleidelijk worden afgeschaft: wie geen digitale meldingen aanzet, loopt dus het risico geen waarschuwingen meer te krijgen.

Ook via de website kunt u per e-mail of op uw mobiel herinneringen krijgen over het verlopen van uw rijbewijs, de keuring van voertuigen op uw naam en puntenverhogingen. Daarvoor moet u geregistreerd zijn en naast uw e-mailadres ook uw mobiele nummer in uw profiel hebben ingevoerd, via Modifica dati onder Il mio profilo.

Hoeveel punten verliest u bij de belangrijkste overtredingen

De aftrek hangt af van het soort overtreding van de Codice della Strada. De officiële lijst is de strafpuntentabel van de Polizia di Stato: daar ziet u hoeveel punten elke overtreding kost.

Het Portale dell’Automobilista geeft de tabel niet weer, maar registreert wel het effect van sancties op uw saldo. Na een overtreding met puntenaftrek verschijnt op het Portale en in iPatente de wijziging van het saldo met de details van de sanctie. Zo controleert u het betrouwbaarst of de geregistreerde aftrek overeenkomt met wat u ten laste is gelegd.

Hoe krijgt u punten terug

Er zijn 2 manieren.

De eerste is de tijd. Het Portale dell’Automobilista wijst erop dat punten toenemen naarmate de tijd verstrijkt. De verhogingen verschijnen in uw saldo en als u meldingen hebt aangezet, krijgt u een bericht wanneer uw saldo stijgt.

De tweede is een cursus om punten terug te krijgen. Zulke cursussen bestaan zowel voor het rijbewijs als voor de Carta di Qualificazione del Conducente (CQC, het Italiaanse vakbekwaamheidsdiploma voor beroepschauffeurs) en lopen via rijscholen. Een voorbeeld is de mededeling van het Ufficio della Motorizzazione Civile di Foggia, gepubliceerd op donderdag 2 oktober 2025 en gericht aan rijscholen, met een uitvoeringsregeling voor cursussen voor rijbewijzen en CQC en een model van een deelnamecertificaat.

Wilt u weten hoe de cursussen in uw regio werken, neem dan contact op met een rijschool of met het bevoegde kantoor van de Motorizzazione Civile. Dat vindt u met de dienst Ricerca uffici della Motorizzazione Civile op het Portale.

Betalingen en kosten

Het Portale dell’Automobilista vermeldt geen tarieven voor het controleren van het saldo of voor de cursussen, dus informeer rechtstreeks bij de rijschool. Voor handelingen waarvoor betaald moet worden, biedt het Portale de sectie Pagamenti PagoPA, met informatie over het betaalplatform, en de functie Pagamento pratiche online PagoPA in het beveiligde gedeelte.

Controles langs de weg

Sinds 2013 heeft het Italiaanse rijbewijs het oude roze papieren model met 6 vlakken verruild voor het Europese pasjesmodel. Volgens het Portale is dit model uniform en erkend in alle landen van de Europese Unie, en moet elke agent van de Europese politiediensten het kunnen lezen. De op EU-niveau geharmoniseerde regels gelden sinds 19 januari 2013.

Bij een controle lezen agenten de genummerde rubrieken. De handigste om te kennen:

• rubriek 4b: vervaldatum;
• rubriek 5: rijbewijsnummer;
• rubriek 9: categorieën waarvoor het rijbewijs is afgegeven;
• kolom 10 op de achterkant: datum van eerste afgifte;
• kolom 11: vervaldatum per categorie;
• kolom 12: codes, bijvoorbeeld 78 voor voertuigen met automatische versnellingsbak.

Onderaan de tabel staan eventuele extra codes: 01 voor de verplichting om met bril of lenzen te rijden, 71 voor een duplicaat, 70 voor omwisseling van een buitenlands rijbewijs, 35 voor aanpassingen aan het voertuig.

Met een buitenlands rijbewijs

De saldocontrole werkt alleen als het nummer van uw eigen rijbewijs in uw profiel op het Portale staat, en het Portale dell’Automobilista legt niet uit hoe punten worden beheerd voor wie in Italië rijdt met een rijbewijs uit een ander land. Hebt u een Spaans, Brits, Duits of Nederlands rijbewijs, reken dan niet op het Italiaanse Portale om uw saldo te kennen: raadpleeg voor informatie over strafpunten de Polizia di Stato.

Anders ligt het voor wie een buitenlands rijbewijs heeft omgewisseld voor een Italiaans rijbewijs. Dan staat code 70, die van de buitenlandse omwisseling, op het document en kan de houder de diensten van het Portale gebruiken zoals elke andere automobilist, door het nummer van het nieuwe rijbewijs in het profiel te registreren.

Bedenk wel dat het Europese model leesbaar is voor alle politiediensten in de Europese Unie: een rijbewijs uit een EU-land wordt ook bij een controle in Italië zonder problemen gelezen.

Uitzonderingen en bijzondere gevallen

Beginnende bestuurders

De eerste 3 jaar na het behalen van het rijbewijs B mag u niet harder dan 100 km/h op de autosnelweg en 90 km/h op de belangrijkste wegen buiten de bebouwde kom. In het eerste rijjaar geldt bovendien een vermogenslimiet voor het voertuig.

Sinds 10 november 2021 geldt die vermogenslimiet niet als naast de bestuurder als begeleider iemand zit die binnen de voorgeschreven leeftijdsgrens valt, met een geldig rijbewijs voor dezelfde categorie dat al minstens 10 jaar in bezit is, of een geldig rijbewijs voor een hogere categorie.

Om te controleren of een beginnende bestuurder een bepaald voertuig mag besturen, biedt het Portale de dienst Verifica guida per i neopatentati: u voert gewoon het kenteken in. Dezelfde controle zit in iPatente, die op basis van het kenteken ook de verzekeringsstatus, de milieuklasse en de laatste keuringen sinds 2018 toont.

CIG en CQC

Punten gelden niet alleen voor het rijbewijs. Ook het Certificato di Idoneità alla Guida dei Ciclomotori (CIG, voor bromfietsen) en de Carta di Qualificazione del Conducente (CQC) hebben een saldo, dat u op dezelfde manier controleert: registratie op het Portale, het documentnummer in uw profiel invoeren en daarna Verifica punti CIG onder Accesso ai servizi of Verifica punti CQC in het linkermenu.

Minimumleeftijden

De Codice della Strada kent per categorie verschillende minimumleeftijden: 14 jaar voor AM, 16 jaar voor A1 en B1, 18 jaar voor A2 en B, 20 jaar voor A als u al minstens 2 jaar een A2 hebt, anders 24 jaar.

Checklist voor vertrek

• Registratie op het Portale dell’Automobilista voltooid.
• Rijbewijsnummer, en eventueel CIG of CQC, in het profiel ingevoerd.
• Profielgegevens volledig, om de foutmelding over de codice fiscale te voorkomen.
• Saldo gecontroleerd met Verifica punti patente of met iPatente.
• Meldingen aangezet, met e-mailadres en mobiel nummer in het profiel.
• Vervaldatum van het rijbewijs gecontroleerd bij rubriek 4b.
• Beginnende bestuurder: limieten van 100 km/h en 90 km/h paraat en voertuig gecontroleerd via het kenteken.
• Buitenlands rijbewijs: strafpuntentabel van de Polizia di Stato voor vertrek geraadpleegd.